Ieder jaar komt het weer terug en voor sommigen is het een jaarlijkse kwelling: de boekenlijst Engels. Wat moet je lezen? Hoe kies ik de boeken en hoe kom ik er doorheen?
Leerlingen kiezen hun boeken vaak op het aantal centimeters…. Ja echt, de dikte van het boek bepaalt of het gelezen gaat worden of niet. Jammer! Gemiste kans, want er zijn zoveel prachtige werken geschreven waar je jezelf helemaal in kunt verliezen als je ze een kans geeft.
Afgelopen week kreeg ik een vraag over welke boeken ik zou aanraden. Aangezien ieder zijn eigen smaak heeft is het lastig om advies op maat te geven. Mijn favorieten tref je onderaan in dit blog, maar eerst geef ik je een vijftal tips over hoe je kunt zorgen voor een geslaagde toets/mondeling/presentatie over de boeken die jij gelezen hebt.
Tip 1
Lees je boeken! Open deur? Toch niet! Zoveel leerlingen lezen alleen de samenvattingen. Dit is zonde en je docent ziet met zijn ogen dicht dat je het niet gelezen hebt. En geloof me, ik spreek uit ervaring. Toen ik studeerde ‘las’ ik ‘Tom Jones’ van Henry Fielding. Dat wil zeggen, ik luisterde de voorlees cd. Dat leek me handiger want ik moest ook opruimen. Multitasking at it’s best dacht ik. Ik had het boek niet open gehad en dat heb ik geweten. Op mijn tentamen vroeg de docent hoe de titelpagina eruit zag en waarom die belangrijk was voor het boek. Ik had werkelijk GEEN IDEE! Als ik er nu aan terugdenk is het grappig maar het zweet brak me uit op dat moment. Geen overbodige tip dus: Lees het boek ook echt!
Tip 2
Varieer je boeken. Niets zo vervelend als boek na boek dat op elkaar lijkt. Als je een gevarieerde lijst hebt onthoud je ook beter wat in welk boek gebeurde.
Tip 3
Let op Thematiek. Ieder boek heeft een thema en dit wordt afgeleid van de verhaallijn. Het gaat dus dieper dan het verhaal zelf. Om het thema te ontdekken moet je kijken naar elementen in de verhaallijn die telkens weer terugkomen.
In Jane Austens ‘Pride and Prejudice’ zien we het thema ‘liefde’ op verschillende manieren uitgewerkt worden. Bij de vrouwelijke personages zie je telkens een ander motief om te willen trouwen. Dit kan zijn: veiligheid, angst, status of romantische liefde. Tegelijkertijd gaat dit werk ook over ‘relaties’ in het algemeen. Hoe verhouden de personages zich tot elkaar.
Als je dieper kijkt dan alleen de verhaallijn ontdek je de drijfveren van personages en dat maakt het heel interessant.
Thema’s die vaak voorkomen zijn: liefde, relaties, angst, schuld, eenzaamheid, misdaad en wraak.
Tip 4
De ontwikkeling van de hoofdpersoon is belangrijk in elk boek. Er zijn maar weinig hoofdpersonen te vinden die het hele boek door een statische houding hebben. Wat een boek mooi maakt is te kijken naar de actie (wat doen de personages) en naar de ontwikkeling (waar staat hij/zij aan het begin van het boek en hoe eindigt het?) Hier kijk je dus naar de onderliggende laag en komt het thema tot uitdrukking. In ‘Jane Eyre’ van Charlotte Brontë zien we aan het begin van het boek een jong meisje in een afhankelijke en onaangename situatie dat zich zo ontwikkeld naar een onafhankelijke (voor die tijd geëmancipeerde) volwassen vrouw.
Als je iets kunt vertellen over ontwikkelingen van karakters in de boeken tover je zo een glimlach op het gezicht van je docent!
Tip 5
De boeken die je leest voor je lijst behoren tot stromingen binnen de literatuur. Iedere stroming wordt gekenmerkt door Stijlkenmerken.
Een voorbeeld: Literatuur uit het eind van de 18e en begin 19e eeuw bevat zogenaamde ‘Gothic Elements’. Wellicht ken je de benaming Gothic van jongeren met zwartgeverfde haren, zwarte kleding en legerboots. Deze donkere sfeer waarnaar verwezen wordt door deze jongeren vinden we terug in de literatuur van eind 18e eeuw: Romantic literature. (vergis je niet, ‘Romantic’ duidt in de literatuur zeker niet op hartjes en roze wolken).
Stijlkenmerken van deze stroming zijn o.a.:
- Setting is in een verlaten, onheilspellende omgeving, vaak in kastelen. Ruïnes kom je vaak tegen. Het weer is stormachtig waardoor een sfeer van mysterie ontstaat.
- Emoties lopen hoog op. De karakters zijn gepassioneerd en koppig en zeer gefocust op hun doelen.
- Geesten en andere paranormale verschijnselen spelen een belangrijke rol.
Je kunt je voorstellen dat in deze setting het beschreven drama zich voltrekt. Een prachtig voorbeeld hiervan is ‘Wuthering Heights’ van Emily Brontë. Lees je iets moderners uit bijv. de Modernistische stroming, dan zal je een obsessie met tijd en de kleur Violet aantreffen. Als je kunt aangeven wat de stijlkenmerken zijn van het boek dat je bespreekt, dan geeft dit aan dat je het werk beheerst en daar worden docenten heel blij van. Zoek dus bij het boek altijd op uit welke periode het werk komt en wat typische kenmerken voor die stijl zijn.
Zoals beloofd mijn favoriete werken: (een aantal ervan is al genoemd hierboven)
Dus: zet een pot thee, voetjes opgekruld in de bank en laat je meevoeren in de overvloed aan prachtige verhalen.
Charlotte Bronte: ‘Jane Eyre‘. Mooi romantisch verhaal met een onverwacht einde. Zeer geemancipeerd voor die tijd.
Emily Bronte: (zus van Charlotte): ‘Wuthering Heights’. Het ultieme werk over wraak. Zeer dramatisch en pakkend door het hele boek heen. Kate Bush schreef er een prachtig lied over met dezelfde titel. Mijn persoonlijke favoriet!
Jane Austen: ‘Pride and Prejudice’. Een boek dat gaat over het vinden van liefde. Een mooi verhaal dat je niet snel loslaat. Let hier ook vooral op de familierelaties onderling. Humoristische karakters.
William Shakespeare: ‘Hamlet’ Ook een stuk over wraak. Psychologisch erg interessant door de ontwikkeling die Hamlet doormaakt.Je zou zelf ook knettergek worden in de situatie waarin hij zich bevindt. Heel mooi en een toneelstuk dus dit leest weer eens anders. Laat je niet intimideren door de taal, als je er eenmaal in zit, is het goed te doen.
Margaret Atwood: ‘Wildernis Tips’ . Dit zijn korte verhalen. Moderene literatuur. Zij komt uit Canada en dat lees je terug in sommige van haar verhalen. Erg mooi en vlot geschreven.
Daphne Du Maurier: ‘Jamaica Inn’ Een donker verhaal over smokkelaars in Cornwall. Spooky!
Oscar Wilde: ‘ The importance of being Earnest’ Een hilarisch toneestuk. Erg leuk want Wilde schrijft met veel humor.
Roald Dahl : ‘Kiss Kiss’ Humoristisch boek met leuke korte verhalen. Dahl beschrijft tenenkrommende situaties met veel humor en soms zelfs shockerende eindes. Ongeevenaard!
Ken Kesey: ‘One flew over the cuckoo’s nest’. Een psychologisch boek met een goede verfilming met Jack nicholson. Een standaard werk voor je lijst.
Zoals je ziet zijn het steeds boeken die al wat ouder zijn. Misschien heb je zelf een boek waar je enthousiast over bent en die je graag je medestudenten aanraadt.
En nu jij:
Welk boek raad jij je medestudenten aan voor de boekenlijst? Geef in het commentaarveld de titel en schrijver.