Regelmatig vragen leerlingen mij hoe je het beste je examen kunt maken. Doe je dit op volgorde van het examen, of mag je de teksten ook in een andere volgorde maken? En hoe zit het met de tijd die je hebt. Hoe gebruik je die het meest efficiënt?
Jouw examen duurt twee en een half uur en in die tijd moet je gemiddeld tien tot veertien teksten maken als je Havo of VWO doet. Maak je het Mavo/VMBO eindexamen, dan zijn dat minder teksten, maar dan moet je ook een schrijfopdracht maken waaraan je een goed deel van je tijd kwijt bent.
Ik raad leerlingen altijd aan om tijdens het oefenen al een timer te gebruiken zodat je een goed inzicht hebt in hoe lang je met een bepaald type tekst bezig bent. Aan een brief of een advertentie ben je minder tijd kwijt dan aan een gatentekst of wetenschappelijke tekst. Als je hiervan al een goed beeld hebt tijdens het oefenen, dan is dat je leidraad voor het examen.
Direct starten of analyseren?
Als je aan jouw examen begint is het handig om eerst een of twee minuten te besteden aan het doorbladeren van het examen. Zo weet je precies wat er op je af gaat komen en weet je ook waar de teksten zitten waaraan je wat meer tijd kwijt zult zijn en waar de teksten zijn die je snel kunt maken. Let ook op het aantal vragen dat gesteld wordt per tekst. Een moeilijke tekst met een of twee vragen kost je minder tijd dan een makkelijker tekst met wel acht vragen. De tijd die je besteedt aan het doorkijken van jouw examen haal je met gemak in omdat je op basis daarvan een globale tijdsindeling kan maken. Dit geeft richting en je kunt ook eenvoudig bijsturen als je wat uitloopt bij een tekst. Je weet dan ook dat je er wat meer tempo in moet brengen.
Vind je het beangstigend om vooraf te weten wat je allemaal moet gaan maken? Bedenk dan dat het toch wel op je af zal komen. Of je het nu weet of niet. En dan is het altijd beter om het maar vast te weten en je plan te kunnen trekken. Je weet dan namelijk ook waar de teksten zitten die je makkelijker vindt.
‘Mag ik de teksten doorelkaar te maken?’ is ook een vraag die ik regelmatig hoor. Uiteraard mag dat. Maar je moet daarbij welk opletten dat je de antwoorden bij het juiste vraagnummer noteert. Het lijkt een open deur, maar als je hierin een fout maakt kost het je enorm veel tijd om uit te zoeken waar je precies scheef bent gaan noteren. Of het verstandig is? Dat is de vraag. Hierover volgende week meer in het volgende blog over de Volgorde van het Eindexamen.
Eind van het examen
Aan het eind van het examen is het handig als je nog een minuut of vier over hebt om te checken of je alles ingevuld hebt. Ook kun je dan bij twijfelgevallen nog eens terugkijken of je wel het juiste antwoord hebt ingevuld. Heb je een vraagnummer over? Dan heb je iets niet goed gedaan in de notering. Om die fout op te sporen heb je ook wat tijd nodig. Het is dus heel nuttig om hiervoor tijd te reserveren.
Tips in het kort
Nog even recapitulerend:
Bij oefenteksten: gebruik een timer om te weten hoe lang je aan een bepaald type tekst werkt.
Bij Proefexamens: zet de timer op 2,5 uur en streef ernaar het binnen die tijd af te hebben.
Bij het CE: blader eerst jouw examen door en maak een globale tijdsindeling voor jezelf. Check na iedere tekst of je nog op jouw schema zit. Zo ja: Uitstekend! Zo nee, dan het tempo omhoog of bepalen bij welke tekst je dit gaat inhalen.
Ben je klaar met het examen? Check dan nog of alles ingevuld is. Beter iets dan niets!